Εκτύπωση αυτής της σελίδας

Αιτιολογία και διάγνωση συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών

Αιτιολογία και διάγνωση συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών
Ο Δρ. Θεόδωρος Λιακάκος είναι Μαιευτήρας Χειρούργος Γυναικολόγος - Μαστολόγος και κατέχει τη θέση του Επιμελητή στη Γυναικολογική Κλινική του Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών. Φοίτησε και έλαβε τη διδακτορική του διατριβή στη Μαιευτική Γυναικολογία από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ειδικεύθηκε και εργάστηκε ως Επιμελητής στην Πανεπιστημιακή Γυναικολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Βρυξελλών στο Βέλγιο (ULB).

Παρότι η αιτιολογία του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών παραμένει απροσδιόριστη, αρκετά δείχνουν προς μια σύνθετη προέλευση, τόσο γενετική όσο και περιβαλλοντική.Σε μεγάλο ποσοστό φαίνεται να οφείλεται στην κληρονομικότητα, στην οποία το περιβάλλον (στρες, ρύπανση, κλπ.) μπορεί επίσης να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο.

Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών είναι μια ορμονική διαταραχή ωοθηκικής προέλευσης που προκαλεί δυσχέρεια στην ωορρηξία, ακόμα και ανωοθηλακιορρηξία (απουσία ωορρηξίας) η οποία επαναλαμβάνεται σε κάθε κύκλο.

Χάρη στις προόδους της ιατρικής, γνωρίζουμε σήμερα ότι το μπλοκάρισμα της ωορρηξίας δεν είναι η αιτία, αλλά η συνέπεια μιας ορμονικής απορρύθμισης: μεταξύ άλλων, συχνά συνυπάρχουν υπερέκκριση ανδρικών ορμονών (υπερανδρογοναιμία) και αντίσταση στην ινσουλίνη (ορμόνη του διαβήτη).

Τα κριτήρια που οδηγούν στη διάγνωση του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών είναι τριών ειδών: η απουσία ή η αραίωση του εμμηνορρυσιακού κύκλου (αμηνόρροια ή αραιομηνόρροια), η κλινική (ακμή, υπερτρίχωση) και εργαστηριακή υπερανδρογοναιμία και η υπερηχογραφική πολυκυστική απεικόνιση των ωοθηκών. Η παρουσία τουλάχιστο δύο από αυτά τα κριτήρια αρκούν ώστε να επιβεβαιωθεί η διάγνωση του συνδρόμου.

Ακόμα και αν τα συμπτώματα παραμένουν χαρακτηριστικά, η έντασή τους ενδέχεται να ποικίλει από γυναίκα σε γυναίκα.

Αν και ορισμένες φορές είναι εμφανή, αυτά τα σημάδια μπορούν να περάσουν απαρατήρητα, ιδιαιτέρως στα νεαρά κορίτσια.

Αμηνόρροια ή αραιομηνόρροια

Το πιο χαρακτηριστικό του συνδρόμου είναι η αμηνόρροια (απουσία περιόδου) και η αραιομηνόρροια (αραιές περίοδοι). Κατά γενικό κανόνα συμβαίνουν από τα πρώτα χρόνια της περιόδου ενώ ακολουθεί μια πρώτη φάση τακτικής περιόδου.

Ακμή και υπερτρίχωση

Η υπερτρίχωση (υπερβολική τριχοφυΐα) και η ακμή είναι οι άμεσες συνέπειες της υπερανδρογοναιμίας (αυξημένη ποσότητα ανδρικών ορμονών στο αίμα της γυναίκας). Ο σοβαρός χαρακτήρας τους πρέπει να κινήσει υποψίες για το σύνδρομο μια και την ακμή και την τριχοφυΐα εξακολουθούμε να τις χρεώνουμε στην εφηβεία.

Η υπερανδρογοναιμία μπορεί επίσης να προκαλέσει και άλλα συμπτώματα, όπως αλωπεκία (τριχόπτωση) και η συσσώρευση λίπους στην κοιλιά.

Σπανιότερα, η υπερανδρογοναιμία περνά κλινικά απαρατήρητη αλλά μπορεί να διαγνωστεί με εξέταση αίματος.

Υπερηχογράφημα

Το υπερηχογράφημα είναι απαραίτητο για τη διάγνωση πολυκυστικών ωοθηκών.

Όπως και το ίδιο το όνομα της πάθησης, οι ωοθήκες αποκτούν «πολυκυστική» όψη. Ωστόσο, αντίθετα με ό, τι πίστευαν οι δύο αμερικανοί ερευνητές Stein και Levanthal, πρωτοπόροι των ερευνών πάνω στο σύνδρομο, οι «εμφανείς φυσαλίδες που είναι ορατές στο υπερηχογράφημα ωοθηκών, δεν είναι κύστεις αλλά θυλάκια μπλοκαρισμένα σε ανώριμο στάδιο, τα οποία δεν κατόρθωσαν να φθάσουν στην ωορρηξία. Ο όρος «πολυκυστικές ωοθήκες» ο οποίος προσδιορίζει τη νόσο αποτελεί κατάλοιπο της πρώτης αναφοράς το 1935, που στην πραγματικότητα είναι λανθασμένος.